درمان بیماری های عصبی عضلانی

بیماری‌های عصبی عضلانی چیست؟

بیماری‌های عصبی عضلانی، عصب های کنترل کننده عضله های ارادی و اعصابی را تحت تاثیر قرار می دهد.

با ناسالم بودن نورون های بدن و مردن آنها  ارتباطی که از طریق نورون ها بین عصب و ماهیچه وجود دارد، از بین رفته و آتروفی رخ می دهد.

از این رو وجود مشکلات و اختلالات عصبی عضلانی، ناشی از عملکرد ناسالم نورون ها و مشکلات موجود در عصب ها و ماهیچه ها است و از علائم شایع آن می توان به وجود ضعف عضلانی اشاره کرد.

علائم شایع بیماری‌های عصبی عضلانی

اختلال های عصبی عضلانی دارای انواع مختلف بوده و با توجه به شدت آن، علائم متفاوتی را در فرد ایجاد می کند.

علائم ایجاد شده نیز به صورت خفیف تا شدید بروز می یابد. از علائم ناشی از این اختلال می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وجود ضعف در عضلات
• اختلالت حرکتی
• گرفتن عضلات بدن
• از دست دادن عضلانی بدن
• بدشکل شدن مفصل ها و ایجاد سفتی در آنها
• ایجاد افتادگی در پلک
• ایجاد مشکلاتی تنفسی
• بی حس شدن بدن و گز گز کردن آن
• وجود درد در عضلات
• بروز مشکلاتی در بلع فرد
• بروز دوبینی
• اختلال در تعادل بدن
• کشیدگی و درد شدید در عضلات و مفاصل
• حساسیت به درد، دما و لمس

توجه داشته باشید که هر بیماری عصبی-عضلانی ممکن است علائم منحصر به فرد خود را داشته باشد.

شدت علائم و عوارض ممکن است بسته به نوع بیماری و فرد بیمار متفاوت باشد.

علت های اختلال عصبی عضلانی

از علت های اختلال عصبی عضلانی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• وجود اختلال خود ایمنی
• وجود عفونت های ویروسی
• جهش های ژنتیکی موجود
• ایجاد اختلالات هورمونی
• وجود کمبود هایی در رژیم غذایی
• وجود اختلال متابولیک در شخص
• استفاده از دارو های خاص و وجود سوم خاص
• عوامل ناشناخته موجود

انواع اختلالات عصبی عضلانی

از مهم ترین و عمده ترین اختلالات عصبی عضلانی می توان به گروه های زیر اشاره کرد:

نوروپاتی

این اختلال باعث تاثیرگذاری روی سیستم عصبی محیطی می شود.

سیستم عصبی محیطی (اعصابی غیر از اعصاب درون نخاع) تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

برخی بیماری های قرار گرفته در این دسته عبارتند از:

• شارکو ماری توث
• دیابت با وجود کنترل ضعیف
• نوروپاتی دمیلینه‌ کننده التهابی مزمن

بیماری نورون‌ های حرکتی

به دلایل ناشناخته یا ژنتیکی، نورون‌های حرکتی تحتانی و گاهی فوقانی کم کم می‌میرند.

نورون های حرکتی پایین در این بیماری به دلایل غیر مشخص و ژنتیکی از بین می روند.

از بیماری های قرار گرفته در این دسته می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• آتروفی عضلانی نخاعی پیشرونده نوزادی
• آتروفی عضلانی نخاعی پیشرونده متوسط
• آتروفی عضلانی نخاعی پیشرونده نوجوانان
• آتروفی عضلانی نخاعی پیشرونده بزرگسالان

شایع‌ترین شکل بیماری نورون حرکتی، که به سادگی به عنوان بیماری نورون حرکتی یا اسکلروز جانبی آمیوتروفیک یا بیماری لو گریگ شناخته می‌شود، معمولاً ارثی نیست و علت آن ناشناخته است.

اختلالات اتصال عصبی عضلانی

در اختلالات اتصال عصبی-عضلانی، انتقال سیگنال‌ها برای حرکت (انقباض) عضله مسدود می‌شود زیرا عضله سعی می‌کند شکاف بین عصب و عضله را پر کند.

شایع‌ترین این اختلالات میاستنی گراویس است، یک بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی آنتی‌بادی‌هایی تولید می‌کند که خود را به اتصال عصبی عضلانی می‌چسبانند و از انتقال تکانه‌های عصبی به عضله جلوگیری می‌کنند.

میوپاتی و دیستروفی عضلانی

اکثر دیستروفی عضلانی به دلیل جهش های ژنتیکی رخ داده و مانع از نگهداری و ترمیم شدن بافت های عضلانی می‌ شود.

انواع مختلفی از دیستروفی عضلانی (تحلیل رفتن عضلات) ناشی از جهش‌های ژنتیکی مختلفی هستند که از نگهداری و ترمیم بافت عضلانی جلوگیری می‌کنند.

از جمله بیماری های قرار گرفته در این دسته می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دیستروفی عضلانی به صورت مادرزادی
• دیستروفی عضلانی از نوع بکر
• دیستروفی عضلانی از نوع فاسیوسکاپولوهومرال
• دیستروفی عضلانی دوشن

دیگر بیماری های ماهیچه ای ناشی از میوپاتی به دلیل عوارض دارو ها، بیماری خود ایمنی مانند پلی میوزیت یا پلی میالژیا روماتیکا یا اختلالات هورمونی مانند کم کاری تیروئید است.

روش‌های تشخیص بیماری‌های عصبی عضلانی

تشخیص بیماری‌های مختلف عصبی-عضلانی معمولاً نیاز به مشاوره و معاینه توسط متخصص مغز و اعصاب دارد.

با مراجعه به متخصص نورولوژی، پزشک بیمار را تحت معاینه قرار داده و شرح حالی از وضعیتی که دارد دریافت می کند.

فرآیند تشخیص این بیماری‌ها مستلزم استفاده از ابزارها، آزمایش‌ها و تصویربرداری از مغز و نخاع، معاینات عصبی و سابقه پزشکی دقیق بیمار است.

سپس با توجه به علائم موجود انجام آزمایشات زیر را برای بیمار تجویز می کند:

 تصویربرداری MRI از مغز و نخاع

پزشک برای اینکه مغز و نخاع بیمار را بررسی کند، از MRI، سی تی اسکن و سونوگرافی جهت تشخیص استفاده می کند.

نوار عصب و عضله (EMG و NCV)

 متخصصان مغز و اعصاب با بخش NCV سرعت هدایت سیگنال‌های الکتریکی در اعصاب را اندازه‌گیری می‌کنند تا آسیب عصب یا غلاف میلین مشخص شود، و با EMG فعالیت الکتریکی عضلات در حالت استراحت و انقباض را بررسی می‌نمایند تا محل دقیق مشکل (عصب، عضله یا اتصال عصبی-عضلانی) تعیین گردد.

بزل نخاعی

در این روش با استفاده از سوزن مخصوصی، از قسمت پایین کمر، نمونه ای از مایع مغزی نخاع را خارج می کنند.

 تصویربرداری MRI از مغز و نخاع

از طریق بیوپسی قسمتی از بافت عضلات، عصب ها و بخشی از پوست را به عنوان نمونه مورد آزمایش قرار داده تا از میزان سلامتی سلول ها اطلاعاتی را بدست آورند.

انجام تست کمی از عضلات

در این روش با استفاده از سیستم کامپیوتری، قدرت عضلات و میزان پاسخی که به درمان نشان می دهند، مورد بررسی قرار می گیرد.

آزمایش خون و ژنتیک

ژن و ارث یکی از دلایل ابتلا به بیماری های عصبی عضلانی است، که از طریق آزمایش خون و ژنتیک، ابتلا به آن مورد بررسی قرار می گیرد.

انواع روش های درمانی مشکلات عصبی عضلانی

وجود اختلالات عصبی عضلانی در هر فرد به گونه ای متفاوت خود را نشان داده و باید راهکار درمانی که توسط پزشک متخصص همچون دکتر آرزو جعفریان انتخاب می شود با اختلال و مشکل شخص تناسب داشته باشد.

برنامه درمان بیماری های عصبی عضلانی که توسط هر پزشک متخصص برای بیمار مشخص می گردد با توجه به وضعیت بیمار بوده تا بتوانند علائم ظاهر شده در بیمار را کنترل کنند و موجب افزایش و حفظ استقلال در بیمار شوند.

هدف از درمان بیماری های عصبی عضلانی، بهتر شدن میزان تعادل شخص در سیستم عصبی و اسکلتی است.

راهکار های درمانی متفاوتی برای این بیماری وجود دارد از جمله:

درمان دارویی بیماری‌های عصبی عضلانی

امروزه بسیاری از بیماران تمایل دارند تا با روش‌های دارویی کم‌عارضه، علائم بیماری‌های عصبی عضلانی مانند ضعف، اسپاسم یا دردهای مزمن را کنترل کنند.

همواره باید بدانید که درمان دارویی بر اساس نوع بیماری (مانند میاستنی گراویس، نوروپاتی یا ALS) انتخاب می‌شود و متخصصان مغز و اعصاب با داروهای مناسب، پیشرفت بیماری را کند کرده و کیفیت زندگی را افزایش می‌دهند.

داروهای ضدالتهاب و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

در بیماری‌های خودایمنی مانند میاستنی گراویس یا CIDP، متخصصان از کورتیکواستروئیدها (پریدنیزولون)، ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) یا داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مانند آزاتیوپرین و ریتوکسیماب استفاده می‌کنند تا التهاب عصب را کاهش دهند و انتقال عصبی را بهبود بخشند، تا بیمار قدرت عضلانی بیشتری داشته باشد و علائم کمتر شود.

داروهای بهبود‌ دهنده انتقال عصبی

متخصصان برای بیماری‌هایی مانند میاستنی گراویس یا LEMS، داروهایی مانند پیریدوستیگمین یا ۳,۴-دی‌آمینوپیریدین تجویز می‌کنند که انتقال سیگنال عصبی به عضله را تقویت می‌نمایند.

این داروها ضعف عضلانی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهند و به بیمار کمک می‌کنند تا فعالیت‌های روزانه را با انرژی و اعتماد به نفس بیشتری انجام دهد.

داروهای کنترل درد

دردهای نوروپاتیک در بیماری‌های عصبی عضلانی با داروهایی مانند گاباپنتین، پرگابالین، دولوکستین یا آمی‌تریپتیلین کنترل می‌شود.

متخصصان این داروها را با دوز تدریجی تجویز می‌کنند تا سوزش، گزگز و درد مزمن را کاهش دهند و بیمار خواب بهتر و کیفیت زندگی بالاتری داشته باشد، بدون وابستگی به مسکن‌های قوی.

درمان فیزیوتراپی

امروزه بسیاری از بیماران تمایل دارند تا با روش‌های کم‌عارضه و بدون نیاز به جراحی، مشکلات عصبی عضلانی مانند ضعف، بی‌حسی یا اسپاسم خود را برطرف کنند.

 همواره باید بدانید که فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین بخش‌های درمان بیماری‌های عصبی عضلانی مانند نوروپاتی، میاستنی گراویس یا ALS است و متخصصان مغز و اعصاب تأکید می‌کنند شروع زودرس آن پیشرفت بیماری را کند کرده و کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد.

تمرینات کششی و قدرتی

متخصصان فیزیوتراپی با تمرینات کششی منظم، از کوتاهی و سفتی عضلات پیشگیری می‌کنند و با تمرینات قدرتی تدریجی، ضعف عضلانی را بهبود می‌بخشند.

این تمرینات با وسایل ساده یا دستگاه‌های پیشرفته انجام می‌شود و به بیمار کمک می‌کند تا قدرت، تعادل و هماهنگی خود را باز یابد و با اعتماد به نفس بیشتر به فعالیت‌های روزانه بازگردد.

فیزیوتراپی تخصصی

فیزیوتراپی تخصصی در بیماری‌های عصبی عضلانی شامل روش‌های نوین مانند تحریک الکتریکی (FES)، هیدروتراپی و تمرینات تعادلی با دستگاه است.

متخصصان با برنامه شخصی‌سازی‌شده، اسپاسم را کاهش داده و حرکت را بهبود می‌بخشند تا بیمار از درد و محدودیت رهایی یابد و استقلال خود را در زندگی روزمره حفظ کند.

کاردرمانی

کاردرمانی بخش مهمی از بازتوانی عصبی عضلانی است و متخصصان کاردرمان با تمرینات دقیق دست و انگشتان، توانایی انجام کارهای روزانه مانند نوشتن، لباس پوشیدن یا غذا خوردن را بازمی‌گردانند.

این روش با تمرکز روی مهارت‌های ظریف، استقلال بیمار را افزایش می‌دهد و اعتماد به نفس او را برای زندگی مستقل تقویت می‌کند.

گفتاردرمانی

در برخی بیماری‌های عصبی عضلانی مانند ALS یا میاستنی، مشکل گفتار و بلع ایجاد می‌شود.

متخصصان گفتاردرمانی با تمرینات تخصصی عضلات دهان، زبان و بلع، این مشکلات را برطرف می‌کنند تا بیمار دوباره روان صحبت کند، غذا بخورد و با دیگران ارتباط برقرار نماید و کیفیت زندگی‌اش بهبود یابد.

درمان‌های نوین در بیماری‌های عصبی عضلانی

امروزه بسیاری از بیماران تمایل دارند تا با روش‌های نوین و کم‌عارضه، علائم بیماری‌های عصبی عضلانی مانند اسپاسم، ضعف یا دردهای مزمن خود را برطرف کنند.

اما همواره باید بدانید که پیشرفت‌های پزشکی گزینه‌های پیشرفته‌ای فراهم کرده تا کیفیت زندگی بیماران به‌طور چشمگیری بهبود یابد.

متخصصان مغز و اعصاب تأکید می‌کنند این درمان‌ها اغلب مکمل داروها هستند و نتایج ماندگارتری دارند.

تحریک مغناطیسی مغز (TMS)

تحریک مغناطیسی مغز (TMS) با پالس‌های مغناطیسی غیرتهاجمی، فعالیت نورون‌ها را تنظیم می‌کند و در بیماری‌هایی مانند میاستنی یا نوروپاتی برای کاهش اسپاسم و بهبود قدرت عضلانی مفید است.

متخصصان این روش سرپایی را با دوره نقاهت بسیار کوتاه توصیه می‌کنند تا بیمار با اعتماد به نفس بیشتر به فعالیت‌های روزانه بازگردد.

تحریک جریان مستقیم (tDCS)

tDCS با جریان الکتریکی ضعیف و مستقیم، تحریک‌پذیری نورون‌ها را تغییر می‌دهد و در بیماری‌های عصبی عضلانی برای کاهش درد مزمن، بهبود هماهنگی عضلانی و تقویت بازتوانی مؤثر است.

این روش کاملاً بدون درد وسرپایی انجام می‌شود و متخصصان آن را گزینه‌ای ایمن برای بیماران مقاوم به دارو می‌دانند

تزریق بوتاکس

تزریق بوتاکس یکی از پرطرفدارترین روش‌های نوین برای کنترل اسپاسم شدید در بیماری‌هایی مانند دیستونی یا اسپاستیسیتی پس از سکته است.

متخصصان با تزریق دقیق به عضلات اسپاسم‌دار، انقباض را موقتاً کاهش می‌دهند تا بیمار حرکت راحت‌تر و بدون درد داشته باشد و کیفیت زندگی‌اش بهبود یابد.

درمان‌های سلول بنیادی

درمان‌های سلول بنیادی جدیدترین و امیدوارکننده‌ترین رویکرد برای بیماری‌های عصبی عضلانی مانند ALS یا دیستروفی عضلانی است.

متخصصان با تزریق سلول‌های بنیادی، ترمیم بافت عصبی و عضلانی را تحریک می‌کنند تا پیشرفت بیماری کند شود و قدرت عضلانی بیمار تا حد ممکن حفظ یا بهبود یابد.

تغذیه و سبک زندگی در بیماران عصبی عضلانی

امروزه بسیاری از بیماران تمایل دارند تا با تغذیه مناسب و سبک زندگی سالم، پیشرفت بیماری‌های عصبی عضلانی مانند نوروپاتی، میاستنی یا ALS را کند کنند و کیفیت زندگی خود را افزایش دهند.

اما همواره باید بدانید که تغذیه و عادات روزانه نقش بسیار مهمی در حفظ قدرت عضلانی و سلامت اعصاب ایفا می‌کنند.

متخصصان مغز و اعصاب تأکید می‌کنند این تغییرات ساده می‌تواند علائم را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.

رژیم غذایی (پروتئین و ویتامین‌های گروه B)

متخصصان توصیه می‌کنند رژیم غذایی غنی از پروتئین‌های باکیفیت (گوشت کم‌چرب، ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات) برای حفظ توده عضلانی ضروری است.

ویتامین‌های گروه B (به‌خصوص B1، B6 و B12) موجود در غلات کامل، سبزیجات برگ‌دار و لبنیات، سلامت اعصاب را تقویت کرده و از آسیب بیشتر عصب محیطی پیشگیری می‌نمایند تا بیمار قدرت و انرژی بیشتری داشته باشد.

مدیریت استرس

استرس یکی از عوامل تشدیدکننده بیماری‌های عصبی عضلانی است. متخصصان با تکنیک‌های ساده مانند مدیتیشن، تنفس عمیق، یوگا یا مشاوره روانشناختی، استرس را کاهش می‌دهند تا اسپاسم عضلانی کمتر شده و سیستم ایمنی بهتر کار کند.

مدیریت استرس نه‌تنها علائم را کنترل می‌کند، بلکه اعتماد به نفس بیمار را برای مقابله با بیماری افزایش می‌دهد.

خواب کافی

خواب منظم و کافی (۷–۸ ساعت در شب) برای ترمیم اعصاب و عضلات حیاتی است.

متخصصان تأکید می‌کنند کمبود خواب علائم ضعف، درد و خستگی را تشدید می‌کند.

با ایجاد روتین خواب منظم، اتاق تاریک و خنک و پرهیز از کافئین عصر، بیمار انرژی بیشتری برای فعالیت روزانه خواهد داشت و پیشرفت بیماری کندتر می‌شود.

اجتناب از سموم عصبی (الکل، دخانیات)

الکل و دخانیات از مهم‌ترین سموم عصبی هستند که آسیب به عصب محیطی را افزایش می‌دهند.

متخصصان به بیماران توصیه می‌کنند ترک کامل سیگار و الکل را در اولویت قرار دهند تا نوروپاتی کمتر شده و قدرت عضلانی حفظ گردد.

این تغییر ساده یکی از مؤثرترین راه‌ها برای کنترل بیماری و افزایش طول عمر است.

سوالات متداول درباره درمان بیماری های عصبی عضلانی

آیا بیماری‌های عصبی عضلانی ارثی هستند؟

بسیاری از انواع بیماری‌های عصبی-عضلانی به دلیل اختلالات ژنتیکی ارثی هستند و به صورت ژنتیکی به نسل‌های بعدی منتقل می‌شوند.

آیا انواع بیماری‌های عصبی-عضلانی می‌توانند اثرات روانی و روانی داشته باشند؟

انواع بیماری‌های عصبی عضلانی می‌توانند باعث اثرات روانی و روانی مانند افسردگی، اضطراب و افزایش استرس شوند که نیاز به حمایت و مشاوره روانی دارند.

آیا انواع بیماری‌های عصبی-عضلانی قابل درمان هستند؟

برخی از انواع بیماری‌های عصبی-عضلانی را می‌توان با درمان‌ها و مداخلات مناسب درمان کرد.

برخی دیگر ممکن است به صورت مزمن پیشرفت کنند.

اهمیت تشخیص زودهنگام و مداخلات مناسب در بهبود پیشرفت بیماری بسیار مهم است.